اهداف و ماهیت شايعه سازی و جنگ روانی رسانه ای

شايعه با شيوه هاي گوناگون و با ابزارهاي مختلف در جامعه گسترش مي يابد. يكي از راههاي تسري شايعه مطبوعات است. در مورد رواج شايعه از طريق مطبوعات ممكن است يك سردبير، حافظه عمومي مردم را ضعيف تصور نموده و یا در تحقيق درباره درستي و نادرستي خبر كوتاهي كند. به عنوان نمونه در فضاي كنوني كشور مي توان به شايعه سازی انتخاباتی برخی رسانه ها اشاره كرد.

خصلت شايعه اين است كه كمتر كسي به فكر انطباق اخبار واقعي با شايعات مي افتد، ولي بسياري از شايعات بدليل برجسته نمايي هايي كه در آنها انجام مي گيرد دقيقا با فرمول شايعه وفق دارد.

"گزارشهاي انتخابي خاص" هم كه در اخبار معمولي مطرح مي شوند، گهگاه مبدل به نمونه هايي از شايعه مي شوند. گزارش چاپ شده مي تواند في الواقع حقيقت را مطرح كند، اما نمي تواند حق مطلب را ادا كند و غالبا قادر نيست حقيقتي متعادل يا متوازن را متجلي سازد. به همين دليل، نتيجه اجتناب ناپذير چيزي جز "تصوير تحريف شده" نخواهد بود و بعدا زماني كه خواننده، مطلب را به ياد مي آورد يا دوباره براي ديگران تعريف مي كند، احتمالا آن را در همان جهت انحراف اوليه و القا شده برجسته خواهد نمود.

البته مطبوعات و رسانه ها ابزاری خوب برای تنویر افکار عمومی می باشند و وجود رسانه های فعال و تاثیرگذار در هر کشوری بیانگر توسعه و پویایی آن جامعه است. اما از سوی دیگر یکی از واقعیت های انکارناپذیر رسانه ها در عصر حاضر ایجاد بحران و بحران سازی است که از طریق شایعه و انتشار اطلاعات و اخبار کذب و نادرست افکار عمومی را تحت تأثیر قرار می دهد.

وجود شایعات زیاد در رسانه ها بیشتر در جهت هتک حیثیت، ترویج انحرافات و به راه انداختن جنگ روانی است. شایعه پراکنی چه به صورت داخلی و خارجی امنیت روانی و ذهنی جامعه را نشانه می رود. شایعات در رسانه ها برای تخریب افکار عمومی با روش های غیر مستقیم دنبال می شود. این امر منجر به ایجاد بحران های ذهنی، عمومی و ملی می شود.

شایعه پراکنی از طریق رسانه های داخلی و خارجی در یک جامعه منجربه این می شود که افکار عمومی نسبت به یک مسئله و موضوع نگران و حساس شود و این پریشانی می تواند مربوط به مسائل مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی داخلی و خارجی باشد.

همچنین شایعه یکی از ابزارهای جنگ نرم رسانه ای است. جنگ رسانه ای از طریق شایعه جزء جنگ های نوظهور است که در شرایط به ظاهر آرام و به صورت غیر رسمی انجام می شود. در جنگ رسانه ای از روشها و تاکتیکهای مختلفی متناسب با شرایط و جغرافیای عمومی (جغرافیای جنگ روانی) استفاده می شود و بعضاً با بمباران اطلاعات و یا ارائه اطلاعات نادرست و یا مشابه سازی و… گروه هدف را مجبور می کنند تا منافع مهاجم را بر منافع ملی ترجیح دهند.

یکی از شیوه های جنگ روانی در ایجاد و یا تشدید شایعه، "انگاره سازی" است. در واقع اطلاعات و اخبار شایعه ساز می تواند در شکل گیری انگاره سازی با تأثیر بلند مدت بر افکار عمومی اثر گذارد. در واقع رسانه ها با همین تأثیرات بلند مدت می توانند در جهت منافع و مصالح سیاسی و اجتماعی خود راهبردها و راهکارهایی را برنامه ریزی و اجرا کنند. هدف جنگ رسانه ای تغییر در رفتار مردم است تا بدینوسیله اراده مورد نظر بر گروه هدف تحمیل شود و اولین هدف مردم هستند چرا که مردم در خط اول قرار دارند

منبع: خبرگزاری مهر