امام رضاعلیه السلام و تربیت فرزند

از رعایت آداب ازدواج تا پرورش بعد عقلانی

تربیت عبارت است از شکوفا سازی استعدادها و جهت دهی آن به سوی کمال مطلوب. تربیت ضروری ترین نیاز انسان در زندگی است. انسان بدون تربیت صحیح ره به جایی نمی برد، نه از باغ زندگی خویش میوه شیرین می چیند و نه کام انسانهای دیگر را از ثمرات درخت وجود خود شیرین می کند;و بالاتر آنکه نه به درک معنای انسانیت نایل می آید و نه به فتح قله های رفیع انسانیت دست می یازد. بدین جهت تربیت عالیترین هدف پیامبران و اساسی ترین پیام کتب و اولین و ضروری ترین وظیفه والدین است.

ضرورت و اهمیت تربیت،والدین را بر آن می دارد که به این مسوولیت بزرگ ارجی دو چندان نهند; برای ایفای درست آن خود را به صلاح و آگاهی از روش و فنون تربیت مجهز بسازند و باالگو گرفتن از مربیان موفق در انجام دادن این وظیفه مهم بکوشند. بی شک معصومان علیهم السلام موفق ترین مربیان و سیره قولی و عملی آنهامطمئن ترین الگو برای والدین در امر ظریف و پرپیچ و خم تربیت است. این مقاله بر آن است تا نکاتی از سیره تربیتی امام رضا(ع) در تربیت فرزند رایادآوری کند و گامی، هر چند ناچیز، در ترویج معارف اهل بیت بردارد.

سیره تربیتی امام رضا(ع)، با توجه به سفر آن حضرت به خراسان و دوری از کانون خانواده و نیز تک فرزندی چنانکه برخی از بزرگان قایلند بسیار قابل توجه است; چرا که تربیت فرزند یگانه آن هم از راه دور . . .

ادامه نوشته

تربیت پسران حیا دوست!

کلید مشکل حجاب نزد «آقایان» است

 

اشاره:

بی‌حجابی و بدحجابی از مهمترین معضلات جوامع اسلامی است؛ چرا که انسان‌ها اجتماعیِ بالطبع‌اند و نوعاً مهمترین عامل رفتارسازشان، «جامعه‌پذیری» است و این یعنی اگر در جامعه اسلامی هنجارها شکسته شود، امکان همرنگ شدن انسان با فضای جدید بسیار است.

جامعه‌سازی با توصیه‌های فردی تفاوت بسیار دارد، هر چند جهت‌گیری آنها یکی است؛ لذاست که باید به ام‌المسائل و راه‌حل‌های ساختاری توجه داشت و از توجه به استثنائات و موارد خاص یا تعمیم آنها ابا کرد. امروز، جامعه ایرانی، خصوصاً در شهرهای بزرگ‌تر و به اصطلاح مدرن‌تر آن، از آفت بدحجابی رنج می‌برد و متأسفانه در برخی موارد شاهدیم که فضای برتر نیز با بدحجاب‌ها شده و این یعنی خطری بزرگ که گروه بزرگ تربیت‌شدگان سنتی خانواده‌های ایرانی را تهدید می‌کند. . .

ادامه نوشته

۵ اشتباه والدين که نوجوانان را پنهان کار می‌کند

«خود رای» شدن جوانان نتيجه رفتارهای متضاد والدين

 نه مي توانيد دست هايش را ببنديد و نه مي توانيد پاهايش را به زنجير بکشيد. همه وجودش را شوق پرواز فرا گرفته است. مي خواهد بپرد. اتاق برايش کوچک است، خانه شان کوچک تر، شهرش کوچک تر، اصلا دنيا برايش کوچک است. به هيچ وجه، زير بار محدوديت و کنترل نمي رود. «نوجوان ها»را مي گويم. معمولا بسياري از نوجوان ها با خانواده هايشان سر سازش ندارند و برخي از والدين هم نمي دانند صحيح ترين واکنش در برابر تغييرات روحيات و اخلاق نوجوانان شان چيست و بايد چه کار کنند؟

براي آشنايي با اين دوره زندگي، به سراغ «عبدالحسين ترابيان» کارشناس و مشاور خانواده رفتيم تا با رايج ترين اشتباهات والدين در رفتار با نوجوانانشان بيشتر آشنا شويم. او درباره اين موضوع معتقد است نوجواني تولدي دوباره است و همه آسيب ها هم در تولدهاست. اگر در زمان تولد اول، مادر کوتاهي کند، فرزند در آينده با يک سري مشکلات جدي و شايد رفع نشدني مواجه مي شود. در اين تولد دوم هم فرزند از کودکي جدا مي شود تا به نوجواني برسد، اگر والدين نوجوان در اين دوره کوتاهي کنند، شايد هيچ گاه نتوانند آن را . . .

ادامه نوشته

با کودک زودرنجم چه کنم؟!

زودرنجی کودکان محصول توجه افراطی والدين

دختر 6 ساله ام خيلي از خود راضي است تحمل هيچ انتقادي را ندارد دوستانش او را لوس صدا مي زنند. انتظار دارد همه به او خدمت کنند و اگر من يا پدرش با خواسته اش مخالفت کنيم خيلي زود ناراحت مي شود.

بسياري از والدين به دليل علاقه زيادي که به فرزندان خود دارند، براي کسب رضايت خاطر و تامين نيازهاي آنان از هيچ کوششي دريغ نمي کنند اما متاسفانه گاه اين محبت ها آن قدر شکل افراطي به خود مي گيرد که به جاي فراهم کردن آرامش براي فرزندان، باعث ايجاد رفتارهاي نامطلوب در آن ها مي شود.

مطالعات پژوهشگران نشان داده است که در بسياري از مواقع کودکي که اصطلاحا «لوس» يا از «خودراضي» خوانده مي شود محصول توجه بيش از حد پدر و مادر خود است! بنابراين براي تغيير رفتار اين کودکان . . .

ادامه نوشته

فرزندانمان را عباس گونه تربیت کنیم

باید فرزندانی امام شناس و مطیع ولایت ،از خود به عنوان ذخیره برای یاری امام زمان(عج) به یادگار بگذاریم

آرزوی همیشگی خانواده های شیعی این بوده است که فرزندانشان، از محبان و یاران امام زمان(ع) محسوب شوند، اما برای تحقق این خواسته کارهایی که لازم است انجام نمی دهند. شاید یک علت آن، نداشتن الگویی در تربیت فرزندان باشد.

داستان تولد حضرت ابوالفضل العباس(ع)، حاوی نکات قابل ملاحظه ای است که می تواند سر مشقی نیکو برای تربیت مهدوی فرزندان باشد. برای روشن شدن این مطلب، مناسب است، ابتدا به نقل داستان تولد علمدار کربلا و عواملی که آن حضرت را به یار باوفا برای امام زمان دوران خویش تبدیل نمود، اشاره و از آن به عنوان الگو و نمونه ای موفق در پرورش فرزندان خویش بهره برداری نماییم.

بعد از شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، امیرمؤمنان حضرت علی(ع) به برادرش عقیل فرمود: «برای من بانویی انتخاب کن تا از او فرزندان شجاع و دلیری نصیبم شود»؛ گویا حضرت، از همان ابتدا برای . . .

ادامه نوشته

راهکارهای جذاب کردن نماز برای کودکان و نوجوانان

گفتاری خواندنی از آیت الله مکارم شیرازی

راهکارهای جذاب کردن نماز برای کودکان و نوجوانان

همه والدین می دانند یکی از آموزه های مهمّ دینی که نقش بسیار موثّری در تربیت فرزندانشان دارد، نماز است. لذا به دنبال شیوه های کاربردی برای جذب و علاقه فرزندانشان به نماز می باشند. حضرت آیت‌الله مکارم‌شیرازی در نوشتاری راهکارهای جذب کودکان و نوجوانان به نماز و آموزه‌های دینی را تبیین نمودند

یکی از دغدغه های بسیاری از مادران و پدران محترم، تربیت دینی کودکانشان است. همین امر سبب شده تا به دنبال یک روش موثّر برای جذب کودکانشان نسبت به آموزه های دینی باشند. از سوی دیگر؛ همه والدین می دانند یکی از آموزه های مهمّ دینی که نقش بسیار موثّری در تربیت فرزندانشان دارد، نماز است. لذا به دنبال شیوه های کاربردی برای جذب و علاقه فرزندانشان به نماز می باشند.حضرت آیت‌الله مکارم‌شیرازی در نوشتاری راهکارهای جذب کودکان و نوجوانان به نماز و آموزه‌های دینی را تبیین نمودند. متن نوشتار این مرجع تقلید به شرح ذیل است:

با توجّه به اینکه اجرای هر برنامه ای باید خالی از افراط و تفریط و رعایت نکات تربیتی باشد، از سوی اهل بیت(ع) رهنمود هایی در این باره آمده است که می تواند برای این دسته از والدین بسیار حائز اهمیّت باشد.

 دغدغه و حرص این دسته از والدین گرامی در تربیت فرزندانشان بخاطر سفارشی است که در سخنان پیامبر اکرم(ص) آمده است که: «ادّبوا اولادکم فانکم مسئولون:(1) فرزندان خود را تربیت نمایید که . . .

ادامه نوشته

وظیفه والدین در تقويت معنويت فرزندان

باید حرف و عمل پدر و مادر یکی باشد

 

یکی از معضلات کنونی جهان کم رنگ شدن معنویت در خانواده ها است. در مواجهه با این چالش جدي در خانواده ها مي توان در جستجوي شيوه هايي برآمد كه ضمن تقويت معنويت در نهاد خانواده به ترميم و تقويت پيوندهاي درون خانواده نيز بینجامد.

 

تقويت پيوند والدين با معنويت؛ برمبناي اصل همانندسازي فرزندان با والدين و توجه به اين واقعيت كه همانندسازي همچون يك نياز اساسي روحي و رواني، فرزندان را از درون بر مي انگيزد تا درصدد ايجاد و طراحي شخصيتي برآيند كه به نوعي در انطباق با نسل بالغ و درعين حال، مورد قبولشان باشد. والديني كه قادر باشند الگوي مناسبي از معنويت را چه در بعد گفتار و چه در بعد رفتار در خانواده ارائه دهند، فرزندان در صورت اعتماد به والدين تلاش خواهند كرد تا از طريق همانندسازي با آنان زمينه هاي معنويشان را . . .

ادامه نوشته

راهکار هايی برای کشف استعدادهای فرزندمان

راهکار هايی برای کشف استعدادهای فرزندمان

در وجود هر کودک حداقل يک استعداد خاص نهفته است. به فرزندتان کمک کنيد تا استعدادهايش را کشف کند. اين امر باعث مي شود به آن چه مي خواهد دست يابد و دنياي بهتري بسازد. در ادامه اين مطلب، به راهکار هايي براي استعداديابي در فرزندان در سنين گوناگون، مي پردازيم:

از تولد تا 5 سالگي

* معمولاً توجه فرزند خردسال شما به چه چيزي جلب مي شود؟ آيا به بازي با لگو علاقه دارد يا کتاب ها را ورق مي زند و با زبان کودکانه اش داستان مي سازد يا از روي مبل، ميز و صندلي، صخره نوردي مي کند؟ اين ها همه نشانه هايي است که شما مي توانيد به توانمندي هاي کودک خود . . .

ادامه نوشته

تاثیر وضو و سوره قدر بر شیر مادر

محرومیت از شیر مادر موجب اختلالات روانی و استرس کودک می‌شود

 

عدم بهره‌مندی نوزاد از شیر مادر موجب ایجاد بیماری‌‌های روانی در کودک می شود و در عین حال کارشناسان توصیه می‌کنند که مادران هنگام شیر دهی با وضو، رو به قبله نشسته و سوره قدر را بخوانند چرا که بر تربیت و رفتار آینده نوزاد تأثیر مثبت دارد.

 

به گزارش فعالان فضای مجازی جلسه دعای ندبه منتظران مهدی(عج) به نقل از خبرگزاری مهر شیر مادر، عصاره‌ای است که از جسم و جان مادر برای تغذیه، رشد و پرورش کودک در وجود مقدس مادران قرار داده شده و بی منت به نوزاد زیبای خود هدیه می‌دهد.

طفلی که 9 ماه در وجود مادر سکنی می‌گزیند و جایی بهتر از جسم مادر برای رشد نمی‌یابد، به هنگام تولد نیز تا 2 سالگی با توصیه و تاکید پزشکان و فراتر از آن تاکیدات دین مبین اسلام از . . .

ادامه نوشته

فرآیند رشد عاطفی كودكان

از خشم و حسادت تا محبت و غم

 

كودك در هر دوره از رشد، ويژگي هاي معيني از لحاظ عاطفي پيدا مي كند كه او را با دوره هاي قبل يا بعد متفاوت مي سازد. از تفاوت هاي مهم دوره سه ساله دوم با دوره اول كودكي اين است كه كودك ياد مي گيرد چگونه واكنش هاي عاطفي و هيجاني خود را كنترل كند.

 

كودكان در دوره سه ساله دوم در مي يابند كه ابراز واكنشهاي عاطفي مانند ترس يا حسادت هاي بچه گانه آنها را نزد گروه همسالان به عنوان يك كودك ضعيف و كوچك نشان مي دهد و از نظر آنها، اين گونه واكنش ها قابل قبول و پسنديده نيست؛ بنابراين سعي مي كنند كه اين قبيل واكنشهاي عاطفي را كنترل كنند و از نظر ديگران خصوصا گروه همسال مخفي سازند. البته كودكان در محيط خانه نياز كمتري به كنترل عواطف و هيجانات خود دارند، در حالي كه در محيط بيرون از خانه اين كنترل بيشتر مي شود.

به طور كلي بيشتر واكنش هاي عاطفي در دوره سه ساله دوم، از واكنشهاي عاطفي خوشايند و مطلوب است. خنده هاي كودكان در اين دوره زياد مي شود كه گاه علت . . .

ادامه نوشته

مراحل تربيت دينی

مراحل تربيت دينی؛

از انس دینی تا خودجوشی دینی

 یکی از دغدغه های والدین و نهادهای آموزشی این است که فرزندان و نسل جدید را بر اساس اصول دینی تربیت کنند و بتوانند آنها را در مسیر ارزش های دین قرار دهند. از این رو آگاهی از روند و روش درست تربیت دینی برای والدین و مسئولان آموزشی لازم است. در همین راستا باید یادآور شد که در تربيت ديني پنج مرحله به طور طبيعي وجود دارد كه اين مراحل به صورت مستمر و منظم يكي پس از ديگري فراهم و امكان پذير خواهد شد.

انس ديني

اولين مرحله تربيت ديني،انس ديني است. كودكي كه در سالهاي اول زندگي با قرآن و نماز خواندن پدر و مادر و راز و نياز ما آشنا مي شودو در سه يا چهار چهار سالگي در كنار ما جانماز پهن مي كند و به تقليد از ما قيام، قنوت، ركوع و سجده اي بر پا مي كند كم كم زمينه اي در او ايجاد مي شود به نام انس و الفت ديني. وقتي فرزند ما در كنارمان سجده و ركوعي كرد و سلام نماز را داد و ما دستش را به گرمي فشرديم و . . .

ادامه نوشته

به بچه ها بیاموزید با روزه تمرین خویشتن داری کنند

کودکان و نوجوانان تازه مکلف شده را با جایگاه روزه و ماه رمضان آشنا کنید

یک استاد دانشگاه: باید برای بچه ها تفهیم شود که روزه ورزش جسم و روح است تا همانطور که آنها به ورزش جسم علاقمند هستند بیاموزند با روزه به عنوان ورزش روح می توانند اراده خود را تحت کنترل در آورده و تمرین خویشتن داری کنند.

 

به گزارش فعالان فضای مجازی جلسه دعای ندبه منتظران مهدی(عج) به نقل از پایگاه خبری تحلیلی قدس آنلاین ماه مبارک رمضان، فرصت خوبی برای تمرینِ داشتن ظاهر خداپسندانه است تا در پی آن، زمینه تحول باطن افراد فراهم آید؛ زیرا انسان ها با انتخاب هر نوع ظاهری مانند لباس، رفتار، سخن و...، زمینه اثر آن را در باطن خود فراهم می کنند. چرا که اسلام بر اصلاح ظاهر فرد تأکید می کند و حفظ شعایر دینی را زمینه ساز تقوای قلب ها می داند.

با این تعریف برای این که کودکان و نوجوانان تازه مکلف شده با جایگاه روزه و ماه رمضان آشنا شوند باید برای آنها تبیین شود که روزه از جمله عبادات منحصر به خدای متعال است و برای آشنایی با ارزش این فریضه الهی تحت آموزش قرار بگیرند. چنانکه حجت الاسلام والمسلمین دکتر آذربایجانی کارشناس روانشناسی اسلامی و مدرس دانشگاه بر آموزش روزه اولی ها توسط عالمان روحانی و معلمان دینی جهت آشنایی بچه ها با فضیلت روزه داری تاکید کرده و اظهار می دارد: از آنجا که روزه یک دستور الهی است باید برای بچه ها . . .

ادامه نوشته

جایگاه عقل و منطق در ازدواج

لزوم تربیت دختران و پسران برای زندگی واقعی

 

انديشيدن دشوارترين كار زندگي است و شايد به همين علت است كه عده قليلي چنانكه شايسته است مي انديشند. اما درست و صحيح انديشيدن يكي از موفقيت هاي بزرگ به شمار مي آيد و به همين جهت پيوسته تا كيد مي شود كه وجه امتياز انسان از حيوان، قدرت انديشه اوست.

در حقيقت بسياري از حيوانات به استثناي نيروي انديشه امتيازات زيادي برانسان دارند، به طوري كه در مقابل حوادث طبيعي داراي قدرت مقاومت بيشتري هستند، خيلي سهل تر از ما در زمين و دريا و هوا حركت مي كنند، طول عمرشان به مراتب بيش از انسان است و از لحاظ نيروي جسماني بر انسان برتري دارند. بنابراين صحيح است كه بگوييم امتياز انسان بر حيوانات، همان قدرت انديشيدن است و درست فكر كردن مانند هر هنري نياز به تمرين و عمل مستمر دارد.

طرفداران نظريه آزمايش و خطا عقيده دارند كه يادگيري انسان مانند حيوان بر اساس آزمايش و خطا انجام مي گيرد، اما دانشمندان روانشناس امروزي این نظريه را ابطال كرده و عقيده دارند كه . . .

ادامه نوشته

چه کنیم تا طولانی شدن غیبت سبب خروج نسل‌های آینده از دین نشود؟

انتقال اعتقادات شیعی به نسل آینده از ضروریات است

وقوع غیبت امام زمان (عج) در میان شیعیان امری است که بارها ائمه رخ دادن این غیبت را به شیعیان خود گوش زد کردند و آن را غیر قابل اجتناب خواندند تا آن جا که نسبت به آفات و وسایلی که باید شیعیان خود را نسبت به آن، در دوران غیبت مجهز کنند، خبر دادند.

 

امام صادق(ع) می فرماید: «أَمَا وَاللَّهِ لَیَغِیبَنَّ عَنْکُمْ‏ مَهْدِیُّکُمْ‏ حَتَّى یَقُولَ الْجَاهِلُ مِنْکُمْ مَا لِلَّهِ فِی آلِ مُحَمَّدٍ حَاجَةٌ ثُمَّ یُقْبِلُ کَالشِّهَابِ الثَّاقِبِ فَیَمْلَؤُهَا عَدْلًا وَ قِسْطاً کَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْما»؛ آگاه باشید به خدا سوگند، همانا مهدی شما غیبت اختیار می کند و از شما غائب می شود تا جایی که جاهلانی از شما می گویند: برای خداوند در آل محمد نیازی نیست؛ سپس مانند شهاب ثاقب پیش می آید و زمین را از عدل و داد آکنده می سازد، همانگونه که پر از ظلم و جور شده بود».(1)
با توجه به قواعد نحوی زبان عرب، امام صادق(ع) در سخن مبارک خود سه بار بر مسئله غیبت تأکید می‌کنند و به دیگر بیان از ادوات تأکید در زبان عرب بهره می برند. اولین تأکید امام صادق (ع) با آوردن قسم «وَاللَّهِ» است که ایشان به خداوند سوگند یاد می کند که . . .

ادامه نوشته

مسئولیت پدر و مادر در نماز خواندن فرزندان

چگونه فرزند خود را نمازخوان کنیم؟

يكي از مکانهای مهم جامعه كه اسلام به آن توجه زیادی کرده "خانه" است، چرا كه اکثر فضايل اخلاقي و رذايل اخلاقي از همين محيط به وجود مي آيد. محيط خانه مكاني است مقدس و اعضاي اين خانه را پدر و مادر و فرزندان تشكيل مي دهند و احترام هر كدام واجب است و هر كدام از اينها مسئوليت خاصي نسبت به همديگر دارند. براي سالم ماندن خانه و آرامش افراد آن، بايستي روح معنويت و ياد خدا به وسيله نماز و ذكر او در فضاي آن ايجاد شود و فضايل اخلاقي در هر كدام از اعضا خانواده ايجاد شود و رذايل اخلاقي از روح تك تك افراد آن زدوده شود، چرا كه در غير اين صورت، هم اهل خانه نابود مي شوند و هم اعمال آنها از قبيل نماز و غيره را از بين مي برد. نيازهاي معنوي خانه و ايجاد فضايل اخلاقي و پاك نمودن روح از رذايل اخلاقي است و اگر معنويت در خانه نباشد، آن خانه به گفته قرآن مجيد "تاريك" است.

يكي از عوامل به وجود آورنده معنويت، نماز است. نمازي كه جزو برنامه هاي ديني تمام پيامبران الهي و در تمام اديان و شريعتهاي آسماني وارد شده است و پيامبران الهي به انجام آن ماموريت داشته اند و نخستين سفارش خداوند به حضرت عيسي(ع) درباره نماز در سوره مريم، آيه 31 بود: خداوند مرا مادام كه زنده ام به نماز و زكات توصيه نموده است.

اهميت دادن والدين به نماز اول وقت باعث مي شود كه روح معنوي نماز در بين فرزندان به رشد و شكوفايي برسد. پدر و مادر در نماز خواندن الگوي مناسب و به جايي هستند و والديني كه نماز نخوانند چگونه مي توانند به فرزندشان بگويند نماز بخوان و . . .

ادامه نوشته

چگونه می‌توان اخلاق محمدی را در فرزندان شیعه نهادینه کرد؟

27 رجب، سالروز مبعث ختم رسل پیامبراعظم(ص) مبارک باد

چگونه می‌توان اخلاق محمدی را در فرزندان شیعه نهادینه کرد؟

بعثت پیامبر در 27 رجب را می توان آغاز رسمی نبوت و رسالت حضرت ختمی مرتبت دانست که پس از آن اسلام برای نشر و گسترش خود باید مسیری سخت و طاقت فرسا را طی می‌کرد. مسیری که پس از سه سال تبلیغ پنهانی شروعی تازه برای مخالفت بنی امیه با پیامبر و شهادت یاران ایشان در زیر شکنجه‌های طاقت فرسا و مهاجرت مسلمانان به حبشه و سه سال محاصره در شعب ابی طالب و هجرت به مدینه و آغاز غزوه ها و سریه های پیامبر (ص) بود.

 

عوامل بسیار متعدد و تاثیر گذاری را می‌توان در پیروزی و گسترش اسلام با توجه به همه مشکلات و کارشکنی هایی که یهود و منافقین برای پیامبر ایجاد می کردند نام برد؛ اعم از قدرت تدبیر و سیاست گذاری‌های درست رسول الله تا داشتن یاوران با ایمان و شجاعی چون علی (ع) و امدادهای غیبی که به حضرت می رسید، اما یکی از مهم ترین نکاتی که باعث گسترش اسلام نه تنها در جزیره العرب، بلکه نفوذ آن در دل‌های مردم شد، مسئله رفتار و اخلاق رسول الله و نحوه برخورد ایشان با مؤمنین و کافرین بود.

عید مبعث را می توان آغاز رسمی نبوت پیامبر اکرم(ص) و نازل شدن وحی دانست، اما متاسفانه در جامعه امروزی شاهد هستیم که . . .

ادامه نوشته

اصول روابط والدین با فرزند نوجوان

 چرا باید به نوجوان خود اعتماد کنیم؟

اگر چه تعبير كلي مربيان و به ويژه والدين از بي اعتمادي به نوجوان نشان دادن حساسيت و مسئوليت پذيري است، اما حد و مرز اين حساسيت كجاست؟ چگونه مي توان بين "حساسيت" و "اعتماد" تعادلي منطقي به وجود آورد؟در تغييرات دوره ي نوجواني، زمينه هاي زيادي وجود دارند تا حس بي اعتمادي والدين و مربيان تحريك و تقويت شود.

 

بسياري از نوجوانان خواسته يا ناخواسته به گونه اي رفتار مي كنند كه از نظر بزرگسالان مشكوك و مرموز به نظر مي رسد. از طرف ديگر حساسيتهاي تربيتي ما موجب مي شود براي حفظ فرزندانمان از چيزهايي كه تهديد و خطر تلقي مي كنيم به رفتارهاي محدود كننده و كنترلي روي مي آوريم. حتي اگر كتمان كنيم، نوجوانان بلافاصله به نشانه هاي بي اعتمادي پي مي برند و با انواع ترفندها به . . .

ادامه نوشته

چرا باید به بهداشت روانی نوجوان در دوران بلوغ اهمیت داد

چرا باید به بهداشت روانی نوجوان در دوران بلوغ اهمیت داد؟

 نوجواني يكي از مهمترين و پرارزش ترين دوران زندگي هر كس به شمار مي رود، زيرا سر آغاز تحولات و دگرگوني هاي جسمي و رواني در اوست و بلوغ نقطه عطفي درگذر زندگي او از مرحله ي كودكي به بزرگسالي است .

بنا بر یک تعریف، دوره ي نوجواني به گروه سني 10 تا 19 سالگي گفته مي شود و در بيشتر كشورهاي جهان به ويژه كشورهاي در حال توسعه بخش چشمگيري از جمعيت را نوجوانان تشكيل مي دهند.

با توجه به اين واقعيت كه نوجوانان، پدران و مادران فردا هستند توجه به مسائل بهداشتي شان به ويژه بهداشت رواني آنان نه تنها براي خود آنها بلكه براي خانواده آنها، جامعه و . . .

ادامه نوشته

چرا كودكان دعوا می كنند؟

چگونه با دعوای کودکان برخورد کنیم؟

بيشتر خواهر و برادرها نسبت به هم حس حسادت يا رقابت دارند كه باعث داد و بيداد و دعوا بين آنها مي شود و ما آن را رقابت خواهر و برادري مي ناميم. عوامل چندي وجود دارد كه باعث تكرار و تشديد رقابت مي شود.

 

ويژگي هاي شخصي

 ساختار خانواده تنها بخشي از قضيه است. كشمكش هاي بين خواهر و برادر بيشتر به دليل و يژگي هاي شخصي كودكان است كه بهانه گير، بي حوصله، عصبي و سرخورده هستند. افزون بر آن كودكاني كه در پيشرفت برخي مهارت ها همچون زبان، دقت، تمركز و روابط اجتماعي هستند بيش از ديگران با . . .

ادامه نوشته

راه های تقویت حس عزت نفس و استقلال در کودک

چگونه استقلال و مهارت را در فرزندمان تقویت کنیم؟

 مسئوليت نهايي والدين، آماده كردن فرزند براي دستيابي به استقلال واقعي است. ما در صورتي مي توانيم بگوييم اين وظيفه را به خوبي انجام داده ايم كه فرزندان ما به هنگام ترك خانه و آماده شدن براي شروع و ساختن بناي يك زندگي جديد، داراي اعتماد به نفس باشند. استقلال وعزت نفس ارتباطي عميق با يكديگر دارند. خود ما وقتي وظايفي را كه زندگي بر عهده مان قرار داده انجام مي دهيم، خود را با ديدي مثبت تر ارزيابي مي كنيم. وقتي مهارت هاي جديد مي آموزيم، اعتماد به نفس بيشتري پيدا مي كنيم،كمتر به ديگران اتكا مي كنيم و احساس ارزش قائل شدن براي شخصيت خودمان بيشتر در ما رشد مي كند.

 

كسب استقلال در كودكان و كمك به آنها در اين زمينه، از سال هاي اوليه تولد او شروع مي شود.بچه ها به طور طبيعي و غريزي دوست دارند كارهايشان را خودشان انجام بدهند. همه كاري كه مي توانيم در اين زمينه انجام دهيم اين است كه آنها را براي رسيدن به خواسته هايشان تشويق و دلگرم كنيم، به آنها فرصت دهيم و از آنها حمايت كنيم تا بتوانند مهارت هاي جديد را به خوبي ياد بگيرند. كافي است به بچه هاي كوچكي كه تازه چنگ زدن، چرخيدن و خزيدن و راه رفتن را ياد گرفته اند كمي توجه كنيم. البته ما بايد در كنارشان باشيم تا خطري آنها را تهديد نكند ولي انجام اين كارها با خود آنهاست در مرحله نوپايي مي توانيم . . .

ادامه نوشته

اهمیت دوره نوجوانی و جوانی در شکل گیری اعتقادات

 علت گرایش به باورهای مبتذل

 يكي از جنبه هاي رشد و تكامل انسان رشد اخلاقي است؛ اخلاق ريشه در فطرت آدمي دارد، دستگاه ادراكي بشر به گونه اي آفريده شده كه در برابر خير و نيكي تمايل قلبي نشان مي دهد و در برابر شر و بدي از خود اكراه نشان مي دهد. بايد فطرت را زنده نگه داشت تا جلوي نابساماني را بگيرد.

 

با شروع پديده بلوغ و آغاز سنين نوجواني انسان به مرحله اي پيشرفته از تفكر دست مي يابد كه او را از دوران كودكي جدا مي كند، تفكري كه از محدوده محسوسات و امور عيني فراتر رفته و قابليت انتزاعي پيدا مي كند و همزمان با رشد تفكر انتزاعي،رشد اخلاقي نيز گسترش مي يابد وتوجه به مذهب و دين نيز معطوف مي گردد.

بخشي از تحقيقات در زمينه رشد اخلاقي،مربوط به مراحل شكل گيري و رشد ديني مي باشد. نوجواني آغاز توجه به ارزشها و ضد ارزشها است، نوجوان درصدد شناخت و تثبيت هويت خود مي باشد و . . .

ادامه نوشته

نقش محيط اجتماعی در تكوين شخصيت جوان

دو حدیث از امام علی علیه السلام درباره تاثیر محیط

 نقش محيط اجتماعی در تكوين شخصيت جوان

شرايط محيط اجتماعي بر تكوين شخصيت و نوع رفتارهاي انسان تاثير زيادي دارد گر چه شرايط محيط طبيعي به مقدار قابل ملا حظه اي در ساختن خلق و خوي آدمي موثر است، ولي عامل بسيار موثري كه استعداد اجتماعي فرد را به فعليت مي آورد، شخصيت را پايه گذاري مي كند و او را به صفات خوب يا بد اجتماعي متصف مي كند، محيط تربيتي او مي باشد. در همین رابطه امام علي (ع) می فرماید: شباهت مردم به محيط اجتماعي زمان خود از نظر اخلاقي بيشتر است از شباهت به صفات خانوادگي و خلقيات پدران آنها.

 

 

جوانان به خصوص نوجوانان بسياری از صفات اجتماعي خود را از كساني مي گيرند كه در محيط هاي مختلف خانواده، مدرسه، آموزشگاه و كوچه و محله به طور متناوب با آنان در تماس هستند و در بسياري از موارد شاهد رفتارهايي از آنان هستيم كه از محيط اجتماع كسب كرده اند. كشش هاي اجتماع به اندازه اي نيرومند و تواناست كه عموم مردم به استثنای افراد بزرگ و نوابغ از تمام مقرراتش پيروي مي كنند و بدون انديشه و فكر،خويشتن را با آداب و سنن آن منطبق مي سازند.

محيط نيرومند اجتماع قادر است به آساني جوانان را همرنگ خود نمايد و صفات و خلقيات خانوادگي آنان را كه هم آهنگ روشهاي اجتماعي نيست،به دست فراموشي بسپارد. به جهت تاثير . . .

ادامه نوشته

وقتی آموزش دین به فرزندانمان در سطح حداقلی باقی می‌ماند . . .

« ویل لاولاد آخرالزمان من آبائهم»؛

چرا پیامبر(ص) فرمودند وای بر فرزندان آخر الزمان از والدین مؤمنشان ؟!!

احادیث اهل بیت عصمت و طهارت مکررا این معنی را گوشزد می‌کنند که از دین و ایمان خود در دوره آخر الزمان محافظت کنید؛ تا آن جا که در احادیث مراقبت از دین در دوره آخر الزمان مانند نگه داشتن آتش در کف دست و کندن خار تشبیه شده است.

سوال اساسی که در انتهای بحث به آن پرداخته شد آن بود که در حالی که هنوز به ولایت و امامت حضرت مهدی(عج) اعتقاد داریم، چرا احساس درد و سختی در نگهداری و حفظ دین خویش نداریم؟ نداشتن احساس سختی که برای نگهداری و حفظ دین در  احادیث اهل بیت توصیف شده است؛ مطمئنا نشان دهنده آسیب و آفتی است که در حفظ دین به آن مبتلا شده‌ایم.

به دیگر بیان این سوال مطرح است که آیا در گذراندن یک صبح تا به شب در حالیکه به اصول مذهب شیعه و شریعت آن پای بند هستیم احساس درگیر بودن و هماهنگ بودن با دین را داریم؟ یا خیر؟

در جواب این سوال می‌توان گفت بسیاری از ما با این که به اصول و فقه شیعه پای بند هستیم، اما در زندگی روزمره خود نه تنها  احساس فشار و نیازی از سوی نبود امام(عج) نداریم، بلکه مسئله دینداری به صورت موضوعی ضمنی و تلویحی در حاشیه زندگی ما . . .

ادامه نوشته

ويژگی های فكری و شناختی نوجوانان و جوانان

ويژگی ها و اقتضائات شخصيتی نوجوانان و جوانان

 دوران نوجواني و جوانی از ارزنده ترين ادوارهای زندگي است و مسئوليت نوجوان و جوان در اين ايام پر ارج بسيار سنگين است، زمان تصميم گيري هاي اساسي است و اين تصميمات عموما تاثير بسيار بزرگي بر تمام زندگي فرد مي گذارد. اين دوره براي والدين و خود فرد بسيار حائز اهميت است. حساسيت اين دوران توسط والدين به اين دليل است كه هر يك از تصميمات فرزندانمان مي تواند در موفقيت يا عدم موفقيت آينده او نقش تعيين كننده اي داشته باشد.

خود جوانان هم معمولا اهميت تصميم گيري ها و پيامدهاي آن را در زندگي آتي مي شناسند و از آنان انتظار مي رود كه متوجه تغيير مسيرهاي مختلف زندگي خود باشند كه براي اين كار لازم است از همان آغاز تصميمات درستي اتخاذ كنند.

چگونگي گذراندن ايام بلوغ و نوجواني، نقش بسيار مهم و بنيادي در تصميم گيري هاي دوره جواني دارد، جواناني كه در ايان بلوغ پدر و مادر و مربيان آگاه داشته باشند و آمادگي هاي لازم فكري ،براي تغييرات زيستي و رواني بلوغ را از وي كانال هاي صحيح كه همان والدين و . . .

ادامه نوشته

نخستین معلم «سیدمحمدحسین طباطبایی» پدیده قرآنی عصر حاضر کیست؟

لطفا «بلند» بخوانید

حق فرزند شما چیست؟

فرزندان ما بر گردن ما حقوقی دارند که برای آشناکردن آنها با مهم‌ترین حقشان باید آن را «بلند» در حضورشان بخوانیم.

تلاوت قرآن در خانه در سایر افراد خانواده اثر دارد، پدر و مادری که خواندن قرآن جزو برنامه زندگی آنان است فرزندانشان نیز به فراگیری و خواندن قرآن علاقه‌مند می‌شوند و این خود یکی از راه‌های تعلیم قرآن به فرزندان است، زیرا کودک و نوجوان به طور عمده تحت تأثیر سخنان والدین، معلمان و دوستان است و این تأثیرپذیری در کودکی بیشتر از پدر و مادر است.

به این داستان بنگرید تا ببینید نخستین معلم «محمدحسین طباطبایی» پدیده قرآنی عصر حاضر کیست.

«مادر سیدمحمدحسین (علم‌الهدی) معمولاً او را با خود به جلسات حفظی که اداره می‌کرد می‌برد، در سن 2.5 سالگی پدرش دریافت که علم‌الهدی با خود آیاتی از قرآن را زمزمه می‌کند، لذا با فراست دریافت که او استعداد و آمادگی لازم برای حفظ قرآن را دارد و زمزمه آیاتی از جزء 30 به خاطر حضور او در جلسات حفظ قرآن به همراه مادرش بوده، آیاتی را که شاگردان حفظ کرده و در جلسه تحویل می‌دادند شنیده و حفظ کرده است، پس به صورت منسجم حفظ قرآن را با او شروع کرد و . . .

ادامه نوشته

نقش رفتار و اعمال مادر بر کودک

برخی اعمال و رفتارها که بدآموزی دارند

 مادر الگوي كودك و راهنماي او در زندگي است. كودك بايد از رفتار و كردار او سرمشق بگيرد و پيروي كند و نيازمند است كه تصويري روشن از زندگي در پيش داشته باشد و طبعا مادر به عنوان نخستين فرد در ارائه اين تصوير است. اگرچه مادر خيرخواه كودك است و مي خواهد كه طفل به سعادت برسد، ولي اين امر به تنهايي كافي نيست دورانديشي و احتياط لازم است و بدون آن اميد به آينده صالح براي كودك نمي توان داشت. چه بسيار كودكاني كه قرباني بد آموزي هاي مستقيم يا غير مستقيم مادران خود شده اند و در مسير زندگي خطرات متعددي آنها را تعقيب كرده است.

 

مادران اغلب ناآگاه و بدون توجه به عواقب يك كار بدآموزي هايي را براي فرزندان خود دارند و اين بدآموزي ممكن است مستقيم يا غير مستقيم باشد. در اين زمينه به موضوعات متعددي می توان اشاره کرد.

دستور كتك زدن

 طفل هرگز نبايد اين جرات را پيدا كند كه پدر و مادر و يا خواهر و برادرش را كتك بزند. درست است كه ضربه دست او آنقدر قوي نيست كه به آدمي آسيب برساند ولي فراموش نبايد كرد كه اينك او كودك است و عملش ممكن است دلچسب به نظر آيد ولي تكرار و عادت به آن عواقب نامطلوب ديگري . . .

ادامه نوشته

شایع ترین علائم درماندگی عاطفی کودکان

تاثيرات فشار روانی بر كودكان

كودكان نیز تقریبا مانند افراد بزرگسال از فشار رواني و هيجانهاي ناراحت كننده رنج مي برند. كودكاني كه ناگهان علاقه و توجه خود را به فعاليتهايي كه قبلا آنان را جذب خود مي كرده از دست مي دهند يا آنكه به نظر مي رسد در وضع ثابتي باقي مانده اند وهيچگونه پيشرفتي نمي كنند، ممكن است به موقعيت ها و رويدادهايي واكنش نشان مي دهند كه قبول كردن آنها برايشان مشكل است.

برخلاف اعتقاد عموم، فشار رواني چيزي نيست كه فقط بزرگسالان از آن رنج ببرند. حتي كساني كه با كودكان سروكار دارند نيز ممكن است اين تصور اشتباه را داشته باشند و معمولا فشار رواني را به عنوان پيامدي در ارتباط با رويدادهایي مانند طلاق، بيكاري، مشكلات كار و ناسازگاري زناشويي ببینند، اما واقعیت این است که کودکان نیز از هیجانات منفی تاثیر . . .

ادامه نوشته

چگونه با تکالیف درسی و تماشای تلویزیون فرزندمان برخورد کنیم؟

اصول تربیت؛

چگونه با تکالیف درسی و تماشای تلویزیون فرزندمان برخورد کنیم؟

تمام جدال ها و بگو مگوهايي كه در خانه به ويژه ميان پدر ومادر رخ مي دهد، كودكان را پريشان مي كند. چيزي كه با شدت بيشتري بر آنها اثر مي گذارد، تعارض بر سر تكاليف خانه، تلويزيون واصرار بر فعاليت هايي مانند ورزش و تمرين موسيقي است. به همین دلیل والدین باید در این زمینه آگاه و هوشیار باشند تا بتوانند شرایط را بهتر مدیریت کنند.

 

تكاليف درسي

 كودكان موظفند به طور جدي، تكاليف تعيين شده از سوي مدرسه را در خانه انجام دهند. لازم است به زمان ومكان مورد نياز براي اين كار توجه شود واين كار به گونه اي صورت بگيرد كه با امور روزمره خانواده هماهنگ باشد. كودكان از فرصتهايي كه دارند استفاده نمي كنند، يا تكليفشان را تمام نمي كنند و از همين رو ممكن است تعهد، پشتكار و عادت را نياموزند. بحث راجع به تكاليف درسي، معمولا به چهار موضوع خلاصه مي شود: در كجا انجام شود، چه موقع انجام شود ،چگونه انجام شود وچه كسي بايد آن را انجام دهد.

در كجا انجام شود؛ تكليف بايد در هرجايي انجام گيرد كه كودك احساس راحتي مي كند و كار او كيفيت قابل قبولي دارد. بعضي كودكان دوست دارند روي زمين كار كنند، ديگري روي . . .

ادامه نوشته

اثر تربيتی تنبيه و تشويق کودکان

اثر تربيتي تنبيه و تشويق کودکان؛

چه نوع تنبیهی به مرور بی اثر می‌شود؟

تشويق و تنبيه چيست و نقش آن در تربيت چيست؟ چگونه بايد به كارگرفته شوند و چه اثري خواهند داشت؟

تشويق عبارت است ازهرچيزي كه باعث دلگرمي و خوشايندي، انگيزش شوق، ذوق، علاقه و ميل انسان شده و استعدادهاي او را براي شكوفايي تحريك كرده و رضايتمندي دروني براي فرد ايجاد كند. ممكن است مادي يا معنوي، كلامي و يا غيركلامي باشد كه از سوي ديگران براي ستودن رفتار فردي اعمال مي شود.

هرچيزي كه باعث آزردگي جسمي و روحي انسان شده و عامل بازدارنده بروز رفتاري بشود، تنبيه ناميده مي شود. تنبيه نيز مانند . . .

ادامه نوشته

جستاری در تربیت اخلاقی

تربیت اخلاقی را نباید از تربیت دینی جدا کرد

 

بنابراین، اولاً تربیت اخلاقی را نباید از تربیت دینی جدا کرد. در طول تاریخ تعلیم و تربیت اسلامی نیز برخلاف کشورهای سکولار، تربیت اخلاقی نه جدا از تربیت دینی بلکه در ضمن تربیت دینی صورت می گرفت.

از آنجا که دین اسلام یکی از مبانی اخلاق و اخلاق اسلامی بخشی از دین اسلام است، مسلمانها از قدیم به آموزش دین اهتمام داشتند و در ضمن آموزش دین، در واقع، تربیت اخلاقی هم صورت می گرفت.

امروزه برخی کشورهای پیشگام در سکولاریزم نیز به این نتیجه رسیده‌اند که تربیت دینی در رشد و ارتقای ارزشهای اخلاقی تأثیر دارد.

ثانیاً، تربیت اخلاقی بدون تربیت دینی نمی تواند شاهد موفقیت باشد. آراستگی به فضیلتهای اخلاقی ثمره ایمان راسخ به خداوند(تربیت دینی) است. اعتقاد به خدا و اعتقاد به اینکه او در همه لحظه‌ها بر . . .

ادامه نوشته